به كليه وزراء و معاونان محترم رئيس جمهور و استانداران        در اجراي مواد (8) و (10) آئين‌نامه چگونگي رفع اختلاف بين دستگاههاي اجرايي از طريق ساز و كارهاي داخلي قوه مجريه (موضوع تصويبنامه شماره 212767/ت37550ك مورخ 27/12/1386)، شيوه‌نامه رسيدگي و رفع اختلاف دستگاههاي اجرايي مشتمل بر (19) ماده و (12) پيوست ابلاغ مي‌گردد.

شيوه‌نامه رسيدگي و رفع اختلاف دستگاههاي اجرائي(موضوع ماده (8) تصويب‌نامه شماره 212767/ت37550ك مورخ 27/12/1386)

        باتوجه به اصول (124) و (134) قانون اساسي و در اجراي مواد (8)، (9) و (10) آئين‌نامه چگونگي رفع اختلاف بين دستگاههاي اجرائي از طريق ساز و كارهاي داخلي قوه مجريه (موضوع تصويب‌نامه شماره212767/ت37550ك مورخ 27/12/1386 كميسيون اصل (138)) و با توجه به بند «22» ضوابط اجرايي بودجه سال 1387 كل كشور (موضوع تصويب‌نامه شماره 211947/ت39365هـ مورخ28/12/1386 هيأت‌وزيران) شيوه‌نامه ذيل به كليه دستگاههاي اجرائي جهت اجرا ابلاغ مي‌گردد.
        فصل يك ـ كليات
        ماده1ـ تعاريف؛ معني اصطلاحات بكار رفته در اين شيوه‌نامه به شرح ذيل است:
        آيين‌نامه: آئين‌نامه « چگونگي رفع اختلافات فيمابين دستگاههاي اجرايي از طريق سازوكارهاي داخلي قوه مجريه» (موضوع تصويب‌نامه شماره 212767/ت37550ك مورخ 27/12/1386)
        دستگاه متقاضي: دستگاه اجرايي كه طبق شرايط آيين‌نامه، با رعايت اين شيوه‌نامه درخواست رسيدگي نسبت به موضوع اختلاف را از مرجع اختلاف مي‌نمايد.
        دستگاه طرف اختلاف: دستگاه اجرائي كه براساس درخواست نامه دستگاه متقاضي به عنوان دستگاه طرف اختلاف معرفي مي‌شود.
        رسيدگي: بررسي موضوع اختلاف توسط مرجع رفع اختلاف حسب تقاضاي دستگاه متقاضي، با استفاده از راهكارهاي قانوني و سازوكارهاي داخل قوه مجريه بويژه براساس اختيارات قانوني مقامات ذيربط قوه مجريه و هيأت دولت.
        مرجع رفع اختلاف: مرجع رسيدگي و رفع اختلاف مندرج در مواد 3، 2 و4 آيين‌نامه كه حسب مورد استاندار، رئيس دستگاه ستادي و معاونت حقوقي و امور مجلس رئيس جمهور خواهدبود.
        معاونت: معاونت حقوقي و امور مجلس رياست جمهوري.
        طرفين اختلاف: دستگاههاي متقاضي و طرف اختلاف.
        دستگاه مرتبط: دستگاه اجرائي كه با توجه به شرح وظايف و اختيارات قانوني آن و حسب تشخيص مرجع رفع اختلاف در موضوع مطروحه، ذينفع، دخيل يا مطلع باشد.
        تبصره ـ تعريف ساير اصطلاحات به ترتيبي است كه در آئين‌نامه ذكر شده‌است.
        پيوستها:
        پيوستهاي اين شيوه‌نامه به ترتيب ذيل عبارت است از:
        پيوست شماره يك: درخواست نامه رسيدگي و رفع اختلاف
        پيوست شماره دو: اختيارنامه تعقيب درخواست نامه رسيدگي و رفع اختلاف و دفاع
        پيوست شماره سه: شناسه مراجع رفع اختلاف
        پيوست شماره چهار: اعلاميه تكميل درخواست نامه
        پيوست شماره پنج: اعلاميه رد درخواست‌نامه رسيدگي به جهت عدم رفع نقص
        پيوست شماره شش: ابلاغيه درخواست نامه رسيدگي به دستگاه طرف اختلاف
        پيوست شماره هفت: اعلاميه تمديد مهلت
        پيوست شماره هشت: اعلاميه رد درخواست رسيدگي به جهت عدم صلاحيت
        پيوست شماره نه: نظرخواهي از دستگاه مرتبط
        پيوست شماره ده: اعلاميه دعوت به جلسه
        پيوست شماره يازده: صورتجلسه رسيدگي
        پيوست شماره دوازده: تصميم‌نامه مرجع رفع اختلاف
        ماده2ـ معاونت، نمونه درخواست نامه و ساير پيوست‌ها را در پايگاه اطلاع‌رساني الكترونيك در دسترس كليه دستگاههاي اجرايي قرار داده و مراجع رفع اختلاف و طرفين اختلاف طبق نمونه‌ها اقدام خواهند كرد.
        ماده3ـ دستگاههاي اجرايي بايد قبل از طرح درخواست نامه رسيدگي از مرجع رفع اختلاف، بدواً با توجه به نظريه واحد يا كارشناس حقوقي و در حدود اختيارات مقامات اجرايي و اداري خود نسبت به اتخاذ تصميم جهت حل و فصل موضوع اقدام نمايند.
        فصـل دوم ـ طرح درخواست نامه رسيدگي و رفع اختلاف و چگونگي تكميل آن
        ماده4ـ در موارديكه علي‌رغم انجام اقدامات موضوع ماده (3)، اختلاف دستگاههاي مربوطه رفع نگردد دستگاه متقاضي با تكميل « درخواست نامه رسيدگي و رفع اختلاف» (طبق پيوست شماره يك) از مرجع رفع اختلاف، درخواست رسيدگي مي‌نمايد.
        ماده5 ـ امضاء مكاتبات و نمونه‌ها (به استثناء درخواست نامه رسيدگي و رفع اختلاف و اختيارنامه تعقيب درخواست نامه كه بايد به امضاء بالاترين مقام دستگاه اجرايي حسب مورد برسد) بر عهده معاون مربوط بالاترين مقام اجرايي دستگاه متقاضي است كه به عنوان نماينده به مرجع رفع اختلاف معرفي مي‌شود.
        تبصره: كليه دستگاههاي اجرايي بايد ظرف يكماه از ابلاغ اين شيوه‌نامه يك كارشناس مجرب و مطلع از مفاد شيوه‌نامه را نيز به عنوان رابط خود با مرجع رفع اختلاف مربوطه معرفي كنند.
        ماده6 ـ دستگاه متقاضي پس از تكميل درخواست نامه رسيدگي و رفع اختلاف (به‌شيوة مندرج در ذيل درخواست نامه رسيدگي) ـ (پيوست شماره يك) مدارك ذيل را بايد ضميمه درخواست نامه نمايد:
        ـ اختيارنامه تعقيب درخواست نامه رسيدگي و رفع اختلاف و دفاع (طبق پيوست شماره دو).
        ـ لايحه متضمن شرح مستندات و ادلة مثبت خواسته.
        ـ تصوير كليه اسناد و ادله ذكر شده درخواست نامه رسيدگي و رفع اختلاف
        ـ تصوير كليه مقررات و مستندات قانوني كه در درخواست نامه رسيدگي و رفع اختلاف به آنها استناد شده‌است.
        ـ تصوير اسناد و ادله حاكي از اقدامات موضوع ماده (3)
        اسناد فوق‌الذكر بايد ممهور به مهر دستگاه متقاضي گرديده باشد.
        ماده7ـ دستگاه متقاضي درخواست نامه رسيدگي و رفع اختلاف را پس از تكميل و همراه مدارك ضميمه به دبيرخانه مركزي مرجع رفع اختلاف تسليم و رسيدي مشتمل بر تاريخ ثبت اوليه دريافت خواهدنمود. چنانچه مرجع رفع اختلاف، نقصي در نحوه تكميل درخواست نامه و ضمائم تسليمي دستگاه متقاضي مشاهده نمايد قبل از ثبت پرونده، به‌موجب اعلاميه تكميل درخواست نامه (طبق پيوست شماره چهار) ضمن بيان نقص يا نقايص، لزوم تكميل درخواست نامه ظرف مهلت مقرر در اعلاميه را به معاون يا مقام مجاز متذكر خواهدشد. چنانچه دستگاه مربوطه ظرف مهلت مقرر نسبت به تكميل پرونده اقدام ننمايد و يا با ذكر دليل موجه درخواست تمديد مهلت نكند، مرجع رفع اختلاف به موجب اعلاميه « رد درخواست نامه رسيدگي به جهت عدم رفع نقص» (طبق پيوست شماره پنج) مراتب را به دستگاه متقاضي ابلاغ خواهدنمود.
        چنانچه مرجع رفع اختلاف درخواست نامه و ضمائم آن را كامل تشخيص دهد، نسبت به تشكيل و ثبت پرونده اقدام نموده و به پرونده مزبور، شناسه رقمي اختصاص خواهدداد. اين شناسه به ترتيب مركب از شناسه مرجع رفع اختلاف (براساس شناسه‌هاي اختصاص يافته به دستگاههاي اجرايي مندرج در پيوست شماره سه) و سال طرح درخواست نامه و شماره عددي اختصاصي به پرونده ثبت شده (از سمت چپ به راست) خواهدبود. كليه مكاتبات مربوط به پرونده بايد با درج شناسه مربوط انجام شود.
        ماده8 ـ مرجع رفع اختلاف براي كليه درخواستها و پرونده‌ها دفتر ثبت اوقات تشكيل داده و به محض ثبت هر درخواست نامه، اوقات مربوط به رسيدگي اعم از اوقات احتياطي و اوقات رسيدگي را تعيين و درج خواهدكرد.
        تبصره ـ در موارديكه مرجع رفع اختلاف استاندار مي‌باشد مسئول رسيدگي به امور فوق مسئول دفتر استاندار و در موارديكه مرجع رفع اختلاف رئيس دستگاه ستادي يا معاونت است مسئول رسيدگي و انجام امور فوق دفاتر حقوقي مربوط خواهدبود.
        ماده9ـ مرجع رفع اختلاف پس از تكميل و ثبت پرونده، ابلاغيه درخواست نامه رسيدگي به دستگاه طرف اختلاف (طبق پيوست شماره شش) را همراه با نسخه‌اي از درخواست نامه و مدارك ضميمه آن به دستگاه طرف اختلاف ارسال مي‌نمايد تا ظرف مهلت 30روز از تاريخ وصول نسبت به تكميل و ارسال دفاعيه متضمن لايحه دفاعيه، اختيارنامه تعقيب درخواست رسيدگي و رفع اختلاف و دفاع و مستندات و ادله مثبت دفاع يا ادعا و راهكار موردنظر اقدام نمايد. در صورت لزوم و با درخواست دستگاه طرف اختلاف و تشخيص مرجع رفع اختلاف مي‌توان مدت مقرر را بموجب اعلاميه تمديد مهلت (طبق پيوست شماره هفت) تمديد كرد.
        تبصره ـ در مواردي كه بنابه تشخيص مرجع رفع اختلاف، فوريت پرونده اعمال ترتيب ديگري در تكميل درخواست نامه و رسيدگي را اقتضاء نمايد مراتب مطابق نظر مرجع رفع اختلاف انجام خواهدشد.
        فصل سوم ـ نحوه رسيدگي و رفع اختلاف
        ماده10ـ مرجع رفع اختلاف ابتدا با توجه به آئين‌نامه درخصوص صلاحيت خود جهت رسيدگي بررسي و رسيدگي كرده و در موارديكه رسيدگي به اختلاف را در قلمرو اختيارات قانوني خود نداند با صدور اعلاميه رد درخواست رسيدگي به جهت عدم صلاحيت (طبق پيوست شماره هشت) مراتب را به دستگاه متقاضي ابلاغ مي‌نمايد.
        ماده11ـ در صورت لزوم بنا به تشخيص مرجع رفع اختلاف از دستگاه يا دستگاههاي مرتبط با موضوع (طبق پيوست شماره نه) نظرخواهي و رونوشت آن براي طرفين ارسال خواهدشد.
        ماده12ـ چنانچه رسيدگي به موضوع بنا به تشخيص مرجع رفع اختلاف مستلزم حضور طرفين و ارائه توضيح در جلسه مشترك باشد، مرجع رفع اختلاف به موجب اعلاميه « دعوت به جلسه» (طبق پيوست شماره ده) طرفين اختلاف را براي حضور در جلسه با قيد تاريخ، محل و دستور جلسه دعوت مي‌نمايد. عدم حضور هريك از طرفين مانع از شنيدن اظهارات طرف حاضر نخواهدبود. خلاصه مباحث مؤثر صورت گرفته در صورتجلسه رسيدگي (طبق پيوست شماره يازده) درج و به امضاء نماينده طرفين اختلاف و رئيس جلسه خواهد رسيد.
        ماده13ـ در مواردي كه ادامه روند اجرايي موجود در موضوع مورد اختلاف به‌تشخيص مرجع و مقامات زير موجب بروز وضعيت يا خسارات غيرقابل جبران گردد با رعايت قوانين و مقررات مربوط، به ترتيب زير عمل خواهدشد؛
        الف) در مواردي كه مرجع رفع اختلاف رئيس دستگاه ستادي است بنا به تشخيص و دستور وي روند اجرايي موجود ممكن است تا زمان مورد نظر متوقف شود.
        ب) در موارديكه موضوع در استانداري رسيدگي مي‌شود در صورت اختيار قانوني استاندار طبق نظر وي عمل خواهد شد و در صورتيكه نياز به تصميم مرجع ديگري باشد مراتب جهت اقدام مقتضي به معاونت منعكس خواهدشد.
        ج) در موارديكه موضوع توسط معاونت مورد رسيدگي است و طرفين درخصوص تـوقف روند اجـرايي موجود توافق ندارند مراتـب به ترتيـبي كه مـعاونت تشخيص دهد انجام خواهدشد.
        فصل چهارم ـ صدور تصميم نامه
        ماده14ـ پس از اختتام رسيدگي، تصميم‌نامه مرجع رفع اختلاف كه بايد متضمن موارد ذيل باشد (طبق پيوست شماره دوازده) صادر مي‌گردد:
        1ـ دستگاههاي طرف اختلاف 2ـ موضوع اختلاف 3ـ گردشكار رسيدگي و اقدامات صورت گرفته براي رسيدگي و رفع اختلاف 4ـ وقايع موضوعي و ادله اثبات آن 5 ـ احكام قانوني ناظر بر موضوع 6 ـ مفاد تصميم‌نامه و اقداماتي كه بر مبناي استنادات صورت گرفته بايد توسط طرفين انجام گيرد 7ـ تعيين روش اجراي تصميم‌نامه و مرجع اجراء.
        ماده15ـ در موارديكه رفع نهايي اختلاف طبق مقررات در صلاحيت مرجع قانوني ديگري (مانند هيأت وزيران) است تصميم‌نامه مرجع رفع اختلاف همراه با ارائه راهكار به‌مرجع مربوطه اعلام مي‌گردد.
        ماده16ـ رؤساي دستگاه ستادي و استانداران در رسيدگي به پرونده‌هاي مطروحه، در موارد ابهام، اجمال، تعارض يا اختلاف برداشت از قوانين و مقررات مراتب را همراه با نظريه حقوقي دستگاه متبوع از معاونت استعلام كرده و بر مبناي آن اقدام خواهندكرد.
        ماده17ـ تصميم نامه تنظيمي پس از ثبت در دبيرخانه به تعداد طرفين به علاوه يك نسخه تكثير و با امضاي مرجع رفع اختلاف به طرفين اختلاف ابلاغ مي‌شود.
        ماده18ـ طرفين اختلاف بايد ظرف يكماه از تاريخ ابلاغ تصميم نامه را اجرا و نتيجه را به مرجع رفع اختلاف منعكس نمايند.
        ماده19ـ در مواردي كه رسيدگي و صدور تصميم‌نامه توسط مراجع موضوع ماده (2) و (3) آئين‌نامه انجام مي‌گيرد مراجع مزبور در اجراي ماده (10) آئين‌نامه رونوشتي از تصميم‌نامه را به معاونت ارسال مي‌نمايند و در پايان هرسال نيز گزارشي متضمن تعداد پرونده‌هاي در حال رسيدگي، پرونده رسيدگي شده و جمع ارزش مالي پرونده‌هاي اخيرالذكر را تهيه و به معاونت اعلام خواهند نمود.

شيوه‌نامه رسيدگي و رفع اختلاف دستگاههاي اجرايي(پيوست شماره1)

        شيوه تكميل نمونه درخواست نامه رسيدگي و رفع اختلاف
        ـ در قسمت مرجع رفع اختلاف، پس از مشخص نمودن مرجع صالح رفع اختلاف براساس احكام آئين‌نامه و ذكر عنوان دستگاه متبوع مرجع مزبور، نام و نام خانوادگي مرجع مزبور به عنوان مخاطب درخواست نامه قيد مي‌شود.
        ـ در قسمت دستگاه متقاضي و دستگاه طرف اختلاف، عنوان قانوني دستگاه متقاضي و دستگاه طرف اختلاف، نشاني اقامتگاه دستگاهها و نشاني واحد حقوقي آنها به نحوي كه مكاتبه با آنها به سهولت و درستي صورت گيرد و نام و نام خانوادگي بالاترين مقام اجرايي دستگاه مربوطه قيد مي‌شود. چنانچه طرفين‌ اختلاف از دستگاههاي زيرمجموعه يك وزارتخانه يا مؤسسه دولتي نباشند مشخصات وزارتخانه يا مؤسسه دولتي متبوع نيز قيد مي‌گردد.
        ـ در قسمت موضوع اختلاف: نوع اختلاف اعم از برداشت متفاوت از حكم يا احكام قانوني، تداخل وظايف و اختيارات قانوني يا اختلاف در اموال و حقوق مالي تصريح گردد. چنانچه اختلاف راجع‌ به برداشت از قوانين و مقررات يا ناشي از آن باشد حكم قانوني مورد اختلاف بايد صريحاً قيد گردد.
چنانچه اختلاف در يكي از موارد فوق، موجب اختلاف در ساير موارد باشد، قيد تمام موارد اختلاف اعم از اصلي و تبعي ضروري است.
        در مواردي كه اختلاف مربوط به اموال و حقوق مالي است، ارزيابي ريالي آن توسط دستگاه متقاضي بر مبناي معيارهاي متعارف و واقعي توسط واحد مالي دستگاه متقاضي قيد مي‌گردد. در موارديكه اختلاف مربوط به برداشت از قوانين و يا تداخل وظائف و اختيارات باشد ميزان اثربخشي از حيث بار مالي يا تشكيلاتي يا از نظر جمعيتي و جغرافيائي و اختيارات و كاركرد مورد عمل قيد مي‌شود.
        ‌ـ قسمت دلايل و مستندات بايد مشتمل بر بيان ادله مجوز قانوني اقدامات صورت گرفته مرتبط با موضوع اختلاف، سوابق و اسناد ناظر بر رابطه قانوني يا قراردادي منجر به‌اختلاف و مشخصات دليل مثبت سمت صاحب امضاء مجاز دستگاه متقاضي باشد.
        ـ در قسمت گردشكار اختلاف: خلاصه‌اي مشتمل بر مدت، زمينه‌ها و چگونگي بروز اختلاف، اقدامات صورت گرفته جهت رفع اختلاف و نتيجه آن، علل عدم رفع اختلاف، بخصوص سابقه طرح اختلاف در ساير مراجع اعم از مراجع قضايي و غيرقضايي و نيز آثار اجرايي ناشي از وجود اختلاف قيد مي‌گردد.
        ـ در قسمت نظريه حقوقي دستگاه متقاضي، بايد نظريه مستند و مستدل دستگاه متضمن اثبات وقايع موضوعي و حكمي مورد ادعا به نحوي كه مثبت خواسته مطروحه دستگاه متقاضي باشد به نحو مختصر و موجز بيان شود.
        با توجه به اينكه تأكيد به استفاده از اختيارات قانوني مقامات اجرايي و هيأت وزيران جهت رفع اختلاف مي‌باشد لازم است نظريه‌ دستگاه متضمن راهكار پيشنهادي رفع اختلاف نيز باشد.
        در اين قسمت همچنين خواسته اصلي دستگاه متقاضي به نحوي كه تصميم‌گيري درخصوص آن به طور قطعي منجر به رفع اختلاف گردد به نحو صريح و منجز قيد مي‌شود.
        ـ در قسمت صاحب امضاء مجاز نام و نام خانوادگي و سمت بالاترين مقام اجرايي دستگاه نيز قيد خواهدشد.

شيوه‌نامه رسيدگي و رفع اختلاف دستگاههاي اجرايي (پيوست شماره2)
شيوه‌نامه رسيدگي و رفع اختلاف دستگاههاي اجرايي (پيوست شماره3)
شيوه‌نامه رسيدگي و رفع اختلاف دستگاههاي اجرايي (پيوست شماره4)
شيوه‌نامه رسيدگي و رفع اختلاف دستگاههاي اجرايي (پيوست شماره5)
شيوه‌نامه رسيدگي و رفع اختلاف دستگاههاي اجرايي (پيوست شماره6)
شيوه‌نامه رسيدگي و رفع اختلاف دستگاههاي اجرايي (پيوست شماره7)
شيوه‌نامه رسيدگي و رفع اختلاف دستگاههاي اجرايي (پيوست شماره8)
اعلامية رد درخواست رسيدگي به جهت عدم صلاحيت
شيوه‌نامه رسيدگي و رفع اختلاف دستگاههاي اجرايي (پيوست شماره9)
شيوه‌نامه رسيدگي و رفع اختلاف دستگاههاي اجرايي (پيوست شماره10)
شيوه‌نامه رسيدگي و رفع اختلاف دستگاههاي اجرايي (پيوست شماره11)
شيوه‌نامه رسيدگي و رفع اختلاف دستگاههاي اجرايي (پيوست شماره12)