گروه حوادث؛ پسري که از 16سالگي به اتهام قتل در زندان به سر مي برد، سرانجام پس از چهار سال و نيم با راي قضات هيات عمومي ديوان عالي کشور از قصاص تبرئه شد.اين جوان که محمد نام دارد مهرماه سال 82 در جريان يک نزاع دوست خود به نام شاهين را با ضربه چاقو از پا درآورد و بلافاصله دستگير شد. او در اين سال ها چندين بار پاي ميز محاکمه رفته اما از آنجا که هر بار احکام متناقضي درباره وي صادر شده بود در اين مدت سرنوشت او در هاله يي از ابهام قرار داشت.

وقوع قتل

شامگاه 9 مهرماه سال 82 افسر نگهبان پاسگاه خلق آباد مشهد از وقوع نزاعي در يک باغ انگور مطلع شد و هنگامي که ماموران به باغ مورد نظر رفتند، با پيکر نيمه جان پسر نوجواني به نام شاهين مواجه شدند و وي را به بيمارستان انتقال دادند و سه پسر 16ساله ديگر را که در باغ حضور داشتند، بازداشت کردند. ساعتي بعد شاهين به علت شدت جراحات جان باخت.با مرگ اين نوجوان دوستان وي تحت بازجويي قرار گرفتند. يکي از آنها به نام غلامرضا گفت؛ پس از آنکه يک قوطي مشروب تهيه کرديم به باغ پدربزرگ من رفتيم و مشروب را مصرف کرديم اما نمي دانم چه اتفاقي افتاد که يکدفعه شاهين و محمد با هم درگير شدند و من سعي کردم ميانجيگري کنم.حين دعوا محمد گفت شاهين قصد دارد به وي تعرض کند. به هر ترتيب که بود به دعوا پايان دادم اما شاهين دوباره نزاع را شروع کرد و با زنجير و چاقو به محمد حمله کرد. در جريان اين کشمکش ناگهان شاهين غرق در خون شد و سپس جان سپرد. در ادامه تحقيقات عليرضا - مظنون ديگر پرونده- نيز گفته هاي دوستش را تاييد و محمد را به عنوان قاتل معرفي کرد. متهم به قتل 16 ساله در اعترافاتش وارد کردن ضربه به مقتول را پذيرفت و گفت؛ شاهين در حالت مستي قصد داشت مرا مورد آزار جنسي قرار دهد، به همين دليل در برابرش مقاومت کردم و او به رويم چاقو و زنجير کشيد، من براي دفاع از خودم به طرف شاهين رفتم اما در لحظه يي که مي خواستم چاقو را از دست وي بگيرم او بر زمين افتاد و چاقو ناخواسته در بدنش فرو رفت.

محاکمه

بعد از اعترافات محمد در حالي که او به کانون اصلاح و تربيت منتقل شده بود، پرونده يي در شعبه 43 دادگاه عمومي مشهد به جريان افتاد. در جلسه محاکمه اين متهم که روز 15 مهر همان سال برگزار شد، اولياي دم مقتول براي محمد درخواست قصاص کردند. محمد نيز در دفاع از خود اظهارات اوليه اش را تکرار کرد و قضات اعترافات وي را مطابق با واقعيت دانستند. در نهايت قاضي دادگاه محمد را با توجه به مدارک موجود از قتل عمدي تبرئه کرد و پرونده را براي اظهارنظر نهايي به شعبه 28 ديوان عالي کشور فرستاد. قضات اين شعبه با مطالعه پرونده به خاطر اينکه مقتول قصد داشته به متهم تعرض کند و همچنين با توجه به آنکه چاقو ناخواسته به گردن شاهين اصابت کرده بود، راي صادره را تاييد کردند و به بي گناهي نوجوان 16ساله درخصوص قتل عمد نظر دادند. اين حکم با اعتراض اولياي دم مقتول مواجه شد و هنگامي که پرونده به مرجع بالاتر قضايي ارسال شد، قضات حکم تبرئه محمد را نقض و اعلام کردند وي بايد از ابتدا محاکمه شود.اين بار در 14 شهريورماه سال 83 قاضي شعبه 42 دادگاه عمومي مشهد، دور تازه محاکمه محمد را آغاز کرد. او نيز قتل شاهين را عمدي تشخيص نداد و درباره دلايل خود براي اين تصميم اعلام کرد با توجه به نظريه پزشکي قانوني بريدگي مرگبار در سمت چپ گردن مقتول فقط به طول 20 ميليمتر ايجاد شده، متهم در برابر شاهين از نظر بنيه جسماني بسيار ضعيف تر بوده و نصيحت هاي دوستان دو طرف براي منصرف کردن مقتول از آزار متهم بي فايده بوده است به همين خاطر عمل محمد مصداق دفاع مشروع است.اين حکم دوباره براي اعلام نظر به شعبه 28 ديوان عالي کشور ارجاع شد. قضات اين شعبه که قبلاً محمد را از قصاص تبرئه کرده بودند اين بار جرم وي را دفاع مشروع ندانستند و با اين استدلال که متهم در دفاع زياده روي کرده است، حکم تبرئه را نقض کردند.در حالي که تاکنون پرونده در پنج مرحله قضايي مورد بررسي قرار گرفته بود دوباره دادرسي از سر گرفته شد و محمد روز دوم خردادماه سال 85 در شعبه 135 دادگاه عمومي مشهد محاکمه شد. قاضي جديد پرونده با اعلام اينکه در جريان نزاع در باغ انگور خطر قريب الوقوع تعرض در کار نبوده و متهم مي توانسته محل را ترک کند، موضوع را از مصاديق دفاع مشروع ندانست و محمد را به قصاص نفس محکوم کرد. اين راي با اعتراض متهم و وکيل مدافعش همراه شد و در هفتمين مرحله قضات ديوان عالي کشور به بررسي موضوع پرداختند. آنان که پيش از اين يک بار محمد را بي گناه و يک بار گناهکار تشخيص داده بودند اين دفعه حکم قصاص را نقض و اعلام کردند متهم مستحق مرگ نيست.

نقض دوباره راي صادره سبب شد پرونده اين بار به شعبه 136 دادگاه عمومي مشهد که رسيدگي به جرائم اطفال را به عهده دارد ارسال شود اما اين بار قاضي دادگاه از محاکمه محمد اجتناب کرد و تذکر داد با توجه به احکامي که پيش از اين درباره متهم صادر شده، پرونده از موارد اصراري- کيفري است و هيات عمومي ديوان عالي کشور بايد در مورد آن تصميم گيري کند.

به اين ترتيب مرحله نهم رسيدگي به پرونده قتل در باغ انگور آغاز شد و اين بار 50 قاضي به رياست آيت الله مفيد- رئيس ديوان عالي کشور- و با حضور دادستان کل کشور تشکيل شور دادند. به گزارش ايسکانيوز در اين جلسه حجت الاسلام نيروان زاده

- رئيس شعبه سوم تشخيص ديوان عالي کشور- تصريح کرد؛ شاهين قصد داشته به محمد تعرض کند و از آنجا که در آن زمان امکان فرار يا کمک خواهي متهم از مردم و پليس وجود نداشته است، عمل وي دفاع مشروع حساب مي شود. آيت الله دري نجف آبادي- دادستان کل کشور- نيز گفت؛ شرب خمر و همراه داشتن زنجير و چاقو همگي حکايت از وضعيت شخصيتي مقتول و متهم دارد و نوع جراحتي که در گردن شاهين ايجاد شده نشان مي دهد قتل شبه عمد است.

بنا بر اين گزارش در پايان اين نشست که چندين ساعت به طول انجاميد بيش از 40 قاضي بر غيرعمدي بودن جنايت تاکيد کردند و محمد را پس از کشمکش هاي بسيار و گذراندن سال هاي پراضطراب از قصاص تبرئه کردند.