|
ستون وكيلالرعايا - پولشويي در پيچ و خم جرمانگاري |
|
|
|
نویسنده ليلا حيدري
|
|
۲۷ آذر ۱۳۸۶ |
|
اصل خبر: شوراي نگهبان مصوبه مجلس در مورد پولشويي را رد كرد. موضوع از چه قرار است؟ اين مصوبه كه پيش از اين هم توسط شوراي نگهبان به علت مغايرت با قانون اساسي و شرع رد شده بود، با وجود اصلاح ايرادات، اين بار هم نتوانست نظر اعضاي شوراي نگهبان را جلب كند. اين در حالي است كه به نظر برخي كارشناسان، عليرغم درستي ايرادات اين شورا، با توجه به شرايط اقتصادي جهاني و الزاماتي كه در خصوص مبارزه با مفاسد اقتصادي در سطح بينالملل و نيز شفافيت روابط اقتصادي مطرح است، تصويب اين لايحه فوريت دارد
تحليل موضوع: پولشويي يا تطهير مال عملكرد مجرماني است كه با انتقال و تبديل درآمدهاي نامشروع حاصل از ارتكاب جرائمي چون انواع قاچاق (انسان، اعضاي بدن، مواد مخدر، آثار تاريخي و...) يا جرائمي چون ارتشاء، اختلاس و نظاير آن، سعي در مخفي كردن منشأ و منبع اين اموال و درآمدها دارند. پولشويي كه اينك جرمي بينالمللي تلقي شده و آثار آن گاه از مرزهاي كشور مجرم نيز فراتر ميرود، در <كنوانسيون پالرمو> در كنار جرائم سازمانيافته و فساد مالي، جرمانگاري شده كه مبارزه با آن، همكاري بينالمللي را ميطلبد. با آنكه ايران اين كنوانسيون را - كه امكان همكاري بينالمللي بين اعضا در مبارزه و پيشگيري با انواع قاچاق را فراهم ميآورد- امضا كرده و در تدوين آن نيز شركت داشته است، اما تاكنون به جهت عدم تصويب آن در مجلس، به آن ملحق نشده و حتي مصوبه مجلس در مورد پولشويي نيز به تاييد شوراي نگهبان نرسيده است. اين در حالي است كه قوانين ما اگرچه صريحاً نامي از پولشويي به ميان نياورده، اما نسبت به اين قبيل درآمدهاي نامشروع هم بياعتنا نبوده؛ مثلاً در اصل 49 قانون اساسي، انتقال درآمدهاي حاصل از جرائمي چون ربا، رشوه و اختلاس را به بيتالمال و يا مصادره اموال مجرمين مواد مخدر در اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر پيشبيني شده كه اين موضوع خود مويد مخالفت صريح قانونگذار با اين شكل از كسب درآمد است. همچنين ايران جهت مبارزه با جرائم سازمانيافته، قبلاً به <كنوانسيون مبارزه با مواد مخدر> نيز ملحق شده است؛ با اين وصف، تاخير در جرمانگاري و طي مراحل قانوني اين مصوبه (پولشويي) و رد آن توسط شوراي نگهبان -كه ميتواند علاوه بر مجازات مرتكبان و پيشگيري از آن، فضاي اقتصادي سالمي را به جامعه ارزاني دارد- جاي تامل دارد. تكمله: راستي، آيا وقت آن نرسيده كمي هم به پديدههاي ناخوشايند اين قبيل جرائم كه ميتواند بيصدا و ناپيدا آسيبهاي جدي به نظام اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور وارد آورد، جديتر انديشه كنيم تا از قافله بينالمللي در مبارزه با اين جرائم عقب نيفتيم؟! * وكيل پايه يك دادگستري |